طاها پخش

سیاسی > اصلاح طلبان به دنبال تقویت پایگاه رأی روحانی

اصلاح طلبان به دنبال تقویت پایگاه رأی روحانی


تاریخ انتشار پست : 1395-12-10 بازدید : 2

کمتر از سه ماه به انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم و شورای شهر پنجم مانده است؛ اما به جز چند کنگره تشکیلاتی در هفته گذشته، همچنان خبر خاصی از شور و فعالیت های انتخاباتی نیست.



روزنامه شرق: کمتر از سه ماه به انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم و شورای شهر پنجم مانده است؛ اما به جز چند کنگره تشکیلاتی در هفته گذشته، همچنان خبر خاصی از شور و فعالیت های انتخاباتی نیست.

اینکه چرا این اتفاق رخ داده است و در شرایط فعلی چگونه می توان فضا را برای درگیرشدن افکار عمومی با موضوع انتخابات مهیا کرد، موضوع گفت وگوی «شرق» با «سیدمرتضی مبلغ» است، معاون سیاسی وزارت کشور دولت اصلاحات، عضو شورای مرکزی حزب مشارکت و از اعضای شورای عالی سیاست گذاری اصلاح طلبان.

با توجه به اینکه چیزی کمتر از سه ماه به برگزاری دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری زمان باقی است، شما شرایط کشور در حوزه داخلی را چگونه ارزیابی می کنید و این فضا چقدر برای ورود به انتخابات آماده است؟

فضای سیاسی کشور در آستانه انتخابات نسبت به دوره های گذشته، فضای سردی است. در دوره های قبل در چنین روزهایی نشاط انتخاباتی سراسر کشور را فرا گرفته بود؛ اما امروز بنا به دلایل متفاوت چنین شوری مشاهده نمی شود.

چرا فضا به این سمت رفته است درحالی که به نظر می رسد با حضور دولت روحانی، فضای بهتری برای کار سیاسی ایجاد شود؟

دلیل آن را در چند عامل می توان خلاصه کرد:

اول، رسانه های عمومی ای که می توانند نقش مهمی در ایجاد مشارکت سیاسی و فضای انتخاباتی در این مقطع داشته باشند، متأسفانه راکد و ساکت هستند که در رأس آنها صداوسیماست. این سازمان به عنوان رسانه ملی و درعین حال انحصاری، به هر دلیلی گویا بنا ندارد تا اطلاع ثانوی به این موضوع ورود کند و این روز ها درگیر حوادثی است که در گوشه و کنار کشور رخ می دهد و از وظیفه اصلی خود در چنین برهه حساسی که ایجاد هیجان و امید سیاسی-اجتماعی است، عدول کرده. دوما، اصولگرایان هنوز نتوانسته اند بین خود به جمع بندی برسند و همچنان در اینکه چه استراتژی و راهبردی باید نسبت به نامزد انتخاباتی شان در نظر بگیرند، سردرگم هستند و نتوانستند به اجماعی درباره فرد واحدی برسند که این موضوع باعث بلاتکلیف ماندن این جریان شده است. علت سوم هم مربوط به جریان رقیب و مخالف آقای روحانی است، چراکه این جریان به این نتیجه رسیده که نمی تواند رقیب جدی و توانمندی در برابر ایشان مطرح کند؛ بنابراین استراتژی که نسبت به فرایند انتخابات در پیش گرفته این است که مشارکت حداقلی اتفاق بیفتد. چون به اعتقاد این جریان در مشارکت حداقلی احتمال پیروزی خود و باخت رقیب بالا می رود.

رویکرد جریان یادشده در این روش، بیشتر ناظر بر چه اقداماتی است؟

 آنان می کوشند شرایطی در کشور ایجاد کنند که منجر به یأس و ناامیدی مردم شود، به همین علت مشاهده می کنید به جای توجه به منافع ملی و اهمیت امید در مردم، سطح سیاه نمایی و تخریب در کشور رو به تزاید است. حتی در مواقعی منافع ملی و مسائل اساسی کشور نیز مورد هجمه واقع می شود. در واقع این سیاه نمایی و تخریب در راستای راهبرد ایجاد انفعال و رکود در عرصه انتخاباتی است.

با توجه به اهمیت عرصه سیاسی و انتخاباتی، فضای سرد و بی رونق موجود در کشور چه خطرات و آسیب هایی می تواند به بار بیاورد؟

اساس نظام بر مشارکت و انتخاب مردم قرار دارد، انتخابات نقش اساسی در تحقق حقوق اساسی مردم و ساختار نظام و به ویژه مستحکم ترشدن پایه های آن دارد تا دموکراسی تداوم داشته باشد. چند عامل در موضوع مشارکت از اهمیت بالایی برخوردار است، اول اینکه مشارکت باید در سطح بالایی باشد، هرچه میزان مشارکت پایین تر باشد، به همان اندازه خطرآفرین است. نظام سیاسی باید به دنبال ریشه یابی و آسیب شناسی این مشارکت حداقلی و رفتار انفعالی مردم باشد. در مشارکت حداقلی، جریان های غیراصیلی که توانمندی و کارآمدی لازم را ندارند و اعتماد مردم را کسب نکرده اند، می توانند میدانداری کرده و به صحنه قدرت سیاسی کشور نفوذ کنند که این امر نیز آسیب جدی به جامعه وارد خواهد کرد. در نظام جمهوری اسلامی ایران که بر پایه آرای مردم قرار دارد، اساس این است که شور و نشاط سیاسی انتخاباتی به ویژه در فصل انتخابات بالا باشد. البته بنده معتقدم این خلأ ها در هفته های آتی با تلاش نیروهای دلسوز نظام که سعی در ایجاد فضای پرشور انتخاباتی دارند، جبران خواهد شد، ولی به هرحال این انتقاد به جریان هایی که نقش و وظیفه اصلی در ایجاد رونق انتخاباتی دارند، وارد است.

احزاب و رسانه های مستقل مانند نشریات و سایت های خبری و البته شبکه های اجتماعی، چقدر می توانند بی رمقی رسانه های عمومی مورد اشاره شما را خنثی کنند و در ایجاد فضای مناسب انتخاباتی و انگیزه در مردم برای حضور در این عرصه چه نقشی می توانند داشته باشند؟

قطعا می توانند. ادوار گذشته انتخابات این را نشان داده است چون رسانه های عمومی معمولا با آنچه در اصل جامعه جریان دارد فاصله دارند. رسانه های مستقل می توانند تبیین و ترسیم دقیق ابعاد ضرورت و اهمیت حضور گسترده مردم در عرصه تعیین سرنوشت خود را انجام دهند. انجام این وظیفه  از سوی رسانه ها فوق العاده مهم است، مردم هرچه بیشتر متوجه و متذکر شوند که چه نقش مهمی در تعیین سرنوشت بر عهده آنهاست طبعا احساس مسئولیت بیشتری می کنند، از طرف دیگر ترسیم فضای جامعه و شرایط حاکم اهمیت خاصی دارد. امروز با  مشکلات داخلی و خارجی مواجه هستیم، افرادی به دنبال این هستند که با سیاست های نادرست و ناکارآمد خود دوباره کشور را به دورانی بازگردانند که دوران پسرفتِ جامعه بوده است بنابراین رسانه ها نقش مهمی در آگاهی در این موارد دارند. امروز بعضی سیاست ها و راهبرد ها به طور آگاهانه درصدد این هستند که فضای انفعال در جامعه حاکم شود؛ مثلا به وضوح مشخص است که جریان های تندرو و مخالف آقای روحانی در تلاش اند که رکود بر جامعه حاکم شود تا دوباره به دوران پسرفتِ جامعه بازگردیم؛ بنابراین این مسائل باید به خوبی برای مردم تبیین شود تا این فضا به سمت فضای مناسب و سازنده حرکت کند؛ بنابراین ترسیم بحران ها برای مردم اکسیر برون رفت از این مشکلات است. مردم باید با حضور گسترده و حداکثری خود نشان دهند که در برابر بحران، مشکلات، تهدیدات خارجی و تحرکاتی که جریان های مخالف منافع ملی به دنبال آن هستند، تسلیم نمی شوند.

آیا ساختار سیاسی و رسانه ای موجود در کشور از تناسب لازم برخوردار است و این ساختار چه کمکی در فرایند انتخاباتی خواهد کرد؟

متأسفانه در چند دهه گذشته احزاب واقعی در کشور شکل نگرفتند و امروز ما حتی یک حزب به معنای واقعی کلمه نداریم. بخش هایی قدرتمند در کشور هستند که از نظر بینشی مخالف تحزب در کشورند و فکر می کنند تحزب به صلاح کشور نیست، از طرف دیگر عده ای منافع خود را در این می بینند که تحزب در کشور شکل نگیرد به خصوص جریانات افراطی و تندروی بی شناسنامه ای که همیشه در سایه عمل می کنند و شفاف نیستند و تداوم تأمین منافع آنها در این است که تحزب، شفافیت و شناسنامه ای شدن فعالیت های سیاسی در کشور اوج نگیرد. از سویی ساختار قانون انتخابات مانع شکل گیری تحزب است؛ در واقع از منظر قانونی ساختار انتخابات ما در رابطه با موضوع تحزب، قانونمند نشده است؛ در هر کشوری که دموکراسی و رأی مردم حاکم باشد، ساختار قانون انتخاباتی آن با تحزب پیوند ارگانیک برقرار می کند، ولی در قانون انتخاباتی ما چنین چیزی وجود ندارد. از طرف دیگر تا وقتی بینشِ جریان های پرمنفعتِ مخالفِ تحزب همچنان بتوانند به اِعمال نفوذ خود ادامه دهند، ما با این مشکل بسیار جدی مواجه هستیم. در دولت های نهم و دهم متأسفانه با تخریب نهادهای مدنی و احزاب مواجه بودیم و به طور علنی و عملی با نهادهای مدنی مخالفت و سنگ اندازی می شد و احزاب در آن دوران به محاق رفتند، اما با آغاز دولت یازدهم و روی کارآمدن آقای روحانی اینها جان تازه ای گرفتند و به تدریج شکوفایی جدیدی در نهادهای مدنی ایجاد شد، اما هنوز در ابتدای راه هستند.

تصویب قانون جدید انتخابات که میراث دولت گذشته است، قانون انقباضی احزاب را شدیدا انقباضی تر کرده است که برای جبران این خلأ و مشکلات باید تمام افرادی که ضرورت مسئله تحزب را احساس می کنند و اعتقاد عمیقی نسبت به مردم سالاری دارند، با ایثار و همت خود این نهاد ها را تقویت کنند تا به تدریج به جایگاه شایسته خود برسند.

آیا اختصاص ندادن یارانه به احزاب می تواند عاملی در ضعف کارکرد احزاب باشد و فضای بی روح انتخاباتی را تشدید کند؟

در کشورهایی مثل ایران که احزاب سیاسی حق فعالیت اقتصادی ندارند، یارانه احزاب باید جدی گرفته شود. در دوران اصلاحات مطالعات زیادی دراین باره صورت گرفت و مبالغی هم پرداخت شد، اما با تغییر دولت قطع شد که امیدواریم در دولت آینده با سازوکار مناسب در اولویت قرار گیرد.

به گفته شما به اجماع نرسیدن اصولگرایان درباره انتخابات، از عوامل سردی فضای انتخاباتی است. این جریان امروز با چه خلأهایی روبه روست و آیا شکاف های گذشته این جریان رفع شده است؟

اصولگرایان با سه مشکل جدی و اساسی دست وپنجه نرم می کنند. این جریان در چند دهه گذشته از رانت های سیاسی و تبلیغاتی گسترده ای برخوردار بودند؛ به این معنی که در عرصه رقابت و سیاست ورزی بدون هیچ منعی همه چیز برایشان فراهم بود و متقابلا رقیب اصلی آنها یعنی اصلاح طلبان با انواع مشکلات و موانع روبه رو هستند. در واقع در این میدان رقابت شرایطی به وجود آمده که همه چیز برای جریان اصولگرا فراهم است و تمام سختی ها برای جریان رقیب وجود دارد. جریان اصولگرایی به این رانت عادت پیدا کرده و عادت به این آماده خواری باعث شده که اینها در رقابت های سیاسی اعتمادبه نفس نداشته باشند و نتوانند رشد و بلوغ لازم را پیدا کنند.

در عرصه رقابت اکثر نامزدهای این جریان تأیید می شوند و در تبلیغات از امکانات گسترده ای برخوردارند؛ بنابراین این جریان تا امروز احساس نیازی به بازنگری اساسی در مدل های رفتاری خود نکرده است که خطرات این حالت متوجه کل کشور بوده و خواهد بود. مشکل دوم این است که این جریان از سال ۸۴ خود را به نحو عمیق و گسترده ای به لایه های تندرو گره زدند درحالی که تندروها بار ها نشان دادند که در این کشور به هیچ چیزی پایبند نیستند و رحم نمی کنند و تندروهایی که به دست اصولگرایان قدرت گرفتند، بیشترین آسیب را به اصولگرایان و کشور زدند و همچنان هم می زنند.

مشکل این جریان در غلبه نکردن بر چالش های درونی خود را در کجا می بینید؟

اصولگرایان با وجود آسیب هایی که از گره خوردن به تندرو ها دیده اند، نتوانستند یا نخواستند که مرز خود را از آنها جدا کنند؛ البته بخشی بر پایه عقلانیت تفکر خود را جدا کردند و امروز جریان اصولگرایی معتدل هستند که از حامیان آقای روحانی هستند و به نوعی اصلاح طلبی رفتار و عمل می کنند. ما از وضعیتی که در انتخابات مجلس دهم برای اصولگرایان پیش آمد، متأثر شدیم، اگرچه آرزوی ما این بود که در تهران اکثریت مجلس با اصلاح طلبان باشد، اما دوست داشتیم اصولگرایان اصیل هم حضور داشته باشند، اما مردم به آنها اقبال نکردند و متأسفانه این فرایند در انتخابات ریاست جمهوری و شورا ها ادامه دارد و هیچ روزنه و کورسویی از اینکه اینها به دنبال ایجاد مرز خود با تندرو ها هستند، دیده نمی شود که آسیب های گذشته در آینده تکرار خواهد شد.

فکر می کنید بتوانند به صورت اجماعی وارد انتخابات اردیبهشت آینده شوند؟

بسیار بعید می دانم که تلاش اصولگرایان برای رسیدن به اجماع موفقیت آمیز باشد و این جای تأسف دارد؛ چراکه آرزوی ما این است که دو جناح اصیل بتوانند با اعتمادبه نفس در صحنه حاضر شوند و با اجماع درون گروهی خود کار کنند، اما بسیار بعید است که اصولگریان در انتخابات ریاست جمهوری به راهبرد روشن و اجماع قابلی قبولی برسند.

اشاره کردید که اصولگرایان با سه آسیب مواجه هستند. آسیب سوم چیست؟

سومین مشکل اصولگرایان این است که اینها هنوز روزآمد شدن را یاد نگرفته اند و همچنان از نظر بینش و تفکر در سال های گذشته به سر می برند، دنیای امروز، دنیای تحولات گسترده هر روزه، هر ماهه و هر ساله است. کسانی که می خواهند در تراز بالای سیاسی کشور قرار گیرند، باید با این تحولات آشنا باشند و آن را درک کنند و نگاه خود را کارآمدتر کنند؛ درحالی که نوع نگاه شان بیشتر تخطئه این تحولات است، نه درک آن.

اما اصلاح طلبان هم در مقاطعی با این مشکلات مواجه بوده اند.

اصلاح طلبان نیز مشکلات مختلفی درون خود داشته و دارند، اما این جناح به سه مشکل گفته شده درباره اصولگرایان مبتلا نیست. اول اینکه اصلاح طلبان نه تنها رانتی نداشته اند، بلکه از حداقل امکانات مالی و تبلیغاتی برخوردارند و همیشه با رد صلاحیت های گستره روبه رو بوده اند و در برابر انواع هجمه ها و اتهامات قرار دارند، این باعث شده اعتمادبه نفس بیشتری داشته باشند و به خود اتکا کنند.

اصلاح طلبان برای نخستین بار توانستند به بلوغ مهم سیاسی در کشور دست پیدا کنند و آن واردشدن در فرایند اجماع و وحدت است که در انتخابات ریاست جمهوری ۹۲ و انتخابات مجلس ۹۴ به خوبی این مورد قابل مشاهده بود و ان شاءالله در انتخابات آتی نیز این گونه خواهد بود. دوم اینکه اصلاح طلبان از یک زمانی متوجه شدند باید مرز خود را با تندروهای درون خود جدا کنند؛ به طوری که بسیاری از تندروی های دوره اصلاحات از بدنه اصلی این جریان دور شده است. تراز اصلاح طلبی شخص آقای خاتمی است؛ چراکه اصلاح طلبی امروز در جامعه ایران با ایشان سنجیده می شود. در واقع جریانی است معتدل و منطقی که در درون نظام عمل می کند و تندروی را بر نمی تابد. یکی از قابلیت های جدی اصلاح طلبان که از ابتدا با این جریان عجین بود، این است که دائم خود را نسبت به تحولات روزآمد می کردند و درک خوبی از آنها داشتند و همیشه به دنبال مدیریت جامعه با توجه به تحولات جدید هستند. اصلاح طلبی از همان ابتدا که شکل گرفت با تکثری روبه رو بود که باید به نحو هنرمندانه ای مدیریت شود تا در ذیل وحدت بتوانند بر مشکلات فائق آیند.

با توجه به اینکه در خبرها آمده بود دکتر روحانی، نامزد این دوره هم خواهد بود، حمایت اصلاح طلبان از ایشان قطعی است؟

نامزد اصلاح طلبان، آقای دکتر روحانی است. بعضی اصلاح طلبان معتقدند به علت شرایط موجود بدون هیچ قید و شرطی باید از روحانی حمایت کنیم و عده ای از آنها معتقدند ما باید حمایت کنیم منتها با توجه به مشکلات موجود این دوره، باید با شرایط بهبود وضع نامزد ما در حوزه آرا باشد. اصلاح طلبان امروز در اینکه در انتخابات از آقای روحانی حمایت کنند، به اجماع رسیده اند؛ هر چند دو دیدگاه کلی در این زمینه وجود دارد؛ یک طیف از این جریان بدون قید و شرط از ایشان حمایت می کنند و طیف دیگر علاوه بر حمایت مطالباتی دارند که خواستار تحقق آن در دور دوم هستند.

آیا درگذشت آیت الله هاشمی تأثیر منفی بر فضای انتخاباتی خواهد داشت؟

فقدان آیت الله در جامعه سخت است، اما شخصیت های بزرگ در ممات خود، حیات جدیدی دارند و همان طور که در مراسم تشییع ایشان دیدیم، همدلی و اجماع بزرگی بین ملت ایجاد شده بود. با درگذشت آیت الله هاشمی نه تنها پشت آقای روحانی خالی نشده، بلکه تقویت هم شده است، راه امثال هاشمی راه اعتدال و پیشرفت است و باید تقویت شود. 

منبع : برترینها

مطالب مشابه
Related Links

مطالب تصادفی
Random Links

نظرات
نظرات مرتبط با این پست
نام :
ایمیل :
وب سايت :
کد تاييد : کد امنیتی رفرش
متن دیدگاه :

تمامی حقوق برای نویسنده محفوظ میباشد