طاها پخش

اخبار اجتماعی > اجاره مناطق مهم شهر به دستفروشان

اجاره مناطق مهم شهر به دستفروشان


تاریخ انتشار پست : 1395-12-10 بازدید : 1

دستفروشی یکی از معضلات کلان شهرها از جمله تهران است. معضلی که هر سال در روزهای پایانی سال با افزایش تعداد دستفروش ها در سطح شهر بیشتر از قبل به چشم می آید و با وجود اینکه این کلان شهر سال هاست با این مشکل رو به روست اما تاکنون مدیریت شهری چاره و تدبیری برای حل این معضل در نظر نگرفته است.



اقتصاد آنلاین: دستفروشی یکی از معضلات کلان شهرها از جمله تهران است. معضلی که هر سال در روزهای پایانی سال با افزایش تعداد دستفروش ها در سطح شهر بیشتر از قبل به چشم می آید و با وجود اینکه این کلان شهر سال هاست با این مشکل رو به روست اما تاکنون مدیریت شهری چاره و تدبیری برای حل این معضل در نظر نگرفته است.

 فقط در روزهای پایانی سال که تعدد بیش از حد دستفروش ها در برخی شریان ها و خیابان های اصلی و مرکزی شهر منجر به چند برابر شدن میزان ترافیک و نیز سختی تردد عابران می شود، شهرداری نیروهای گشتی خود را وارد خیابان ها کرده و آنها اقدام به جمع آوری بساط دستفروشان می کنند.

 بارها هر یک از ما شاهد برخوردهای تند و زننده نیروهای شهرداری با دست فروشان بوده ایم و گاه این رفتارها از حدود برخورد لفظی خارج شده و به درگیری و دعوا کشیده شده و حتی رسانه یی شده است. شبیه آنچه در بزرگراه آزادگان به وجود آمد و نیروهای شهرداری دستفروشان را کتک زدند. فارغ از چگونگی برخورد ماموران شهرداری با دستفروشان که جای تامل و صحبت فراوان دارد، شهرداری باید به این نتیجه برسد که حل معضل اینچنینی که مستقیما با اشتغال و درآمد شهروندان ارتباط دارد، با زد و خورد و برخوردهای سلبی نتیجه نمی دهد که اگر این طور بود، طی سال های گذشته باید نتیجه بخش می شد. در صورتی که این گونه نیست. بنابراین شهرداری باید به دنبال راهکار قطعی و عملی و نتیجه بخش باشد و در این مسیر می تواند از تجربیات شهرهای بزرگ جهان استفاده کند. برای مثال در لس آنجلس امریکا سال ها دستفروشی غیرقانونی تلقی می شد، ولی بالاخره معلوم شد که این رویکرد ناکارآمد است و به جای پیشگیری از دستفروشی بهتر است، راهکاری دیگر اندیشید. در شهرهای بزرگ دستفروشان می توانند بخشی از فرهنگ یک شهر باشند و به آن تنوع ببخشند.

برخی سازمان های مردم نهاد در لس آنجلس کارزاری را شروع کرده اند، تا دستفروشان را از وضعیت زیرزمینی و غیرقانونی در بیاورند. در نهایت سال گذشته این پیگیری ها نتیجه داد و در اولین قدم شهردار لس آنجلس دستور انجام مطالعاتی را داد تا نحوه قانونی کردن دستفروشی در پیاده روها بررسی شود. یکی از اولین نتایج بررسی ها این بود که در بسیاری از موارد دستفروشان از ایده قانونمند کردن فعالیت هایشان و دریافت مجوز استقبال کردند، ولی به علت فقدان راهکاری قانونی و مشخص در مورد دستفروشی تنها برخوردی که ماموران با دستفروشان داشتند، جریمه و ضبط وسایل آنها بوده است.

همچنین در هند بعد از یک دهه پیگیری اتحادیه ملی دستفروشان، در نهایت دو سال پیش دادخواستی برای حمایت از دستفروشان تهیه شد. به دنبال آن کلان شهرها موظف شدند کمیته یی متشکل از نمایندگان انجمن شهر، مسوولان برنامه ریزی شهری، تامین اجتماعی و خود دستفروشان تشکیل دهند و تصمیم گیری امور مربوط به دستفروشان به آنان واگذار شود؛ به جای آنکه دستفروشان صرفا از طرف مقامات شهری مورد دستور و تعقیب قرار بگیرند. همچنین قرار شد، در هر منطقه شهری بررسی و نظرسنجی در مورد حالت دستفروشی انجام و نتیجه آن در برنامه ریزی شهری لحاظ شود.

 البته تاکید شده که این اقدامات باید با شرایط موجود هماهنگ باشد. برای مثال اگر محلی خاص برای فعالیت دستفروشان در نظر گرفته می شود این محل در نقاطی از شهر باشد که دستفروشان معمولا فعالیت می کنند، نه در نقطه یی دورافتاده.

مثال از این دست بسیار است. در ابرشهری مانند نیویورک تنها در بخش مواد غذایی سالانه 2 هزار و ٨٠٠ مجوز دستفروشی صادر می شود.

اما دستفروشان در کوالالامپور بهترین وضع را دارند. شهرداری کوالالامپور در کشور مالزی به علت تنظیم قوانین برای ساماندهی دستفروشان و اجرای صادقانه این قوانین شهرتی جهانی به دست آورده است. اما واقعیت این است که مسائل اجتماعی-اقتصادی بسیار پیچیده تر از آن هستند که با یک طرح ضربتی بتواند قابل حل و فصل شدن باشد.

 دستفروشان مجرمند یا مزاحم

براساس اصل ٩ ماده ٩۶ تبصره ۶ کتاب مجموعه قوانین و مقررات شهرداری ها اراضی، کوچه ها، میدان ها، خیابان ها و معابر عمومی واقع در محدوده هر شهر، ملک عمومی محسوب شده و تعرض در این معابر، تخلف تلقی می شود و شهرداری ها باید با متخلفان برخورد کنند.

براساس تبصره ١ ماده ۵۵ قانون شهرداری ها، سد معابر عمومی و اشغال پیاده روها و استفاده غیرمجاز از آنها، میدان ها، پارک ها و باغ های عمومی برای کسب و سکونت ممنوع است. بند ٢٠ همین ماده از قانون تاکید می کند که شهرداری ها موظفند با مشاغل مزاحم یا تاسیس اماکنی که به نحوی موجب مزاحمت شهروندان باشد، برخورد کنند.

می توان نتیجه گرفت در قوانینی که هم اینک موجود است دستفروشی جرم نیست چراکه مطابق اصل قانونی بودن جرایم و مجازات ها، تنها عملی را می توان جرم دانست که قانون آن را جرم اعلام کرده و برای آن مجازات تعیین کند، با این حال، آنچه دستفروشان انجام می دهند، مصداق تخلفاتی است که در قانون برای آن مجازات هایی تعیین شده است؛ مثل عرضه خارج از شبکه، فرار از پرداخت مالیات و… چرا که طبق قانون مدیریت خدمات شهری در معابر، خیابان ها و بطورکلی تمامی سطح شهر نباید مشکلی برای رفت و آمدهای مردم به وجود آورند و از طرفی طبق قوانین کشور هیچ فردی نمی تواند بدون داشتن مجوز های لازم اقدام به فروش اجناسی کند و هر دوی این اتفاقات تخطی از قانون تلقی می شود. بعد وقتی مجوزی برای انجام فعالیت اقتصادی داده نشده و فردی خودسرانه در خیابان یا در مترو و اماکنی این چنینی اقدام به فعالیت های اقتصادی می کند، مرتکب تخلف شده است.

همانطور که گفته شد در شهر تهران برخی خیابان ها به خصوص در روزهای پایانی سال شاهد تعداد زیادی از دستفروشانی هستند که برای فروش کالاهای خود گوشه یی از سطح خیابان را اشغال کرده و بساط خود را در پیاده روها و گاه تا وسط خیابان نیز می گسترانند. صرف نظر از بازار بزرگ تهران که در این روزها جای سوزن انداختن ندارد، تقاطع خیابان های جمهوری – ولیعصر، انقلاب-ولیعصر، میدان ولیعصر و نیز برخی مراکز خرید نظیر آریا شهر و گیشا محل خوبی برای تجمع دستفروشان محسوب می شود.

 برخی خیابان ها مانند جمهوری در شب های پایانی سال عملا غیر قابل تردد شده و گاه نیروهای پلیس مجبور می شوند بخشی از خیابان را ببندد تا عابران امکان تردد پیدا کنند. اما این شهرداری چه رویکردی نسبت به دستفروشان و پیشگیری از ایجاد ترافیک دارد؟ این سئوال را از محمد حقانی عضو کمیسیون خدمات شهری شورای شهر پرسیدیم. وی با بیان اینکه دستفروشان نیاز به ساماندهی ندارند بلکه در خصوص آنها باید قانون اجرا شود، گفت: به استناد ماده 55 قانون شهرداری ها، شهرداری ها موظف اند نسبت به رفع سد معبر از اماکن و معابر اقدام کنند و این یک الزام قانونی است. در این باره دست شهرداری باز است حتی قانونگذار به شهرداری اجازه داده است که راسا نسبت به جمع آوری دستفروشان اقدام کند و نیاز به حکم قضایی هم ندارد.

حقانی در پاسخ به اینکه چرا در ایران مانند بسیاری از شهرهای بزرگ دستفروشی به عنوان یک شغل به رسمیت شناخته نمی شود، اظهار کرد: این امر باعث می شود تا روستاییان بیشتری به مهاجرت به این کلان شهر تشویق شوند و دستفروشی را شغل مناسبی برای خود می دانند. این در حالی است دستفروشان مشکلات بسیاری برای شهروندان به وجود می آورند. کسانی که در زمینه فروش مواد غذایی دستفروشی می کنند عمدتا مشکلات بهداشتی دارند و سلامت افراد را به خطر می اندازند.

 شهرداری در ساماندهی دستفروشان موفق نیست

وی ادامه داد: همچنین بسیاری از کسانی که اقدام به دستفروشی می کنند، کالاهای بی کیفیت را که به شکل قاچاق و از مجاری غیرقانونی به دستشان می رسد، توزیع می کنند. عده یی نیز در پوشش کالاهای دیگر اقدام به خرید و فروش مواد مخدر نیز می کنند. از سوی دیگر کسبه یی که مغازه دارند و عوارض و مالیات می پردازند فروش غیر رسمی دست فروش ها به شغل قانونی آنها لطمه می زند. بنابراین ماموران شهرداری موظف اند نسبت به جمع آوری آنها اقدام کنند.

این عضو کمیسیون خدمات شهری شورای شهر تهران با بیان اینکه مشکل امروز کلان شهر تهران در ارتباط با دستفروش ها عدم برخورد غیرقانونی با آنهاست، گفت: با وجود تعداد عمده نیروهای شهرداری، این نیروها موفق نبوده اند و نتوانسته یا نخواسته اند که دستفروشان را جمع آوری کنند و همچنان شاهد فعالیت گسترده این قشر در سطح شهر هستیم.

 کمتر از 10 درصد دستفروشان نیازمند هستند

وی در پاسخ به اینکه سال هاست شاهد برخورد تند و درگیری های ماموران شهرداری با دستفروشان بوده ایم بهترین راه حل برای اجتناب از چنین برخوردهایی چیست، تصریح کرد: چنانچه بررسی از دستفروشان شهر تهران داشته باشیم، متوجه می شویم که کمتر از 10 درصد آنها نیازمند واقعی هستند که شهرداری می تواند برای این تعداد در مناطق، محلی را اختصاص دهد تا کالاها و محصولات خود را بفروشند. اما 90 درصد این افراد وابسته به باندهای رانت خواری هستند که توسط بالاسری های خود هدایت می شوند. اکنون اکثر خیابان ها و چهار راه های مهم شهر در دست این افراد است و حتی به افراد دیگر کرایه داده می شود.

حقانی ادامه داد: همچنین افرادی هستند که چرخ های دستی بسیاری دارند و هر روز این چرخ ها را با وانت به مناطق متفاوت شهر منتقل و افرادی را برای دستفروشی استخدام می کنند و آخر شب برای جمع کردن چرخ های خود مراجعه می کنند دستفروشی آن چیزی نیست که ما در ظاهر می بینیم و خیلی پیچیده تر است. شناسایی این افراد هم برای ماموران اجرای قانون چندان سخت نیست و باید این کار انجام شود. در واقع ماموران شهرداری به خوبی می توانند این افراد را از هم تمیز دهند. در غیر این صورت مانند آن چه که اکنون انجام می شود افراد فاسد با مظلوم نمایی سعی می کنند تا مردم کوچه و بازار را با خود همراه کنند.

 دستفروشی مشکل لاینحلی نیست

سال هاست که این مشکل وجود دارد ولی تاکنون راه حلی برای آن اندیشیده نشده است. چه باید کرد تا معضل دستفروشی برای همیشه حل شود ؟ حقانی در پاسخ به این سوال عنوان کرد: اجرای قانون آنقدر ها که مردم فکر می کنند کار سختی نیست. حل این مشکل یک تصمیم قاطع، مدیریت دلسوز و مدبر می خواهد که خواستار حل مسائل و مشکلات شهری باشد و بخواهد معضل دستفروش ها، کودکان کار و بی خانمان ها را حل کند زیرا هر کدام از این معضلات نیازمند روش های خاص خودش است. چنانچه چنین مدیری داشته باشیم معضل دستفروشی مشکلی نیست که راه حل نداشته باشد.

وی افزود: همانطور که گفتم قانون و مرجع قضایی دست شهرداری را در این مورد باز گذاشته است، بنابراین وقتی شهرداری اقدام به جمع آوری سد معبر دستفروش ها نمی کند، با توجه به درآمد خوب دستفروشی اقوام و بستگان آنها که اغلب مهاجر هستند به این امر تشویق می شوند تا به حاشیه شهر مهاجرت و برای امرار معاش دستفروشی را انتخاب کنند.

به گفته وی، برخوردهای ضربتی با دستفروشان هیچگاه نمی تواند به حل این معضل کمک کند. حقانی در این باره گفت: شخصا معتقد به برخورد ضربتی نیستم. شهرداری باید در این خصوص راه حل عملی ارائه کند در غیر این صورت مشکل هیچ وقت حل نمی شود همانطور که تا امروز حل نشده است.

وی در پاسخ به اینکه آیا دستفروش ها مجرم محسوب می شوند یا خیر اظهار کرد: دستفروش ها مجرم نیستند اما کسانی که آنها را استخدام می کنند مجرم محسوب می شوند. دستفروشان نیز از شهروندان این شهر هستند و شرایط اقتصادی آنها را به این سمت سوق داده است بنابراین نباید در برابر آنها بی تفاوت باشیم. کار شهرداری جمع کردن این قشر از سطح شهر است اما رسیدگی به حالت آنها بر عهده بهزیستی است. در واقع شهرداری باید به بهزیستی کمک مالی و انسانی کند تا آنها را ساماندهی کند. باید این عده را به شهرهای خود بر گردانیم زیرا تهران دیگر جای هیچ گونه تراکمی را ندارد.

منبع : برترینها

مطالب مشابه
Related Links

مطالب تصادفی
Random Links

نظرات
نظرات مرتبط با این پست
نام :
ایمیل :
وب سايت :
کد تاييد : کد امنیتی رفرش
متن دیدگاه :

تمامی حقوق برای نویسنده محفوظ میباشد