طاها پخش

سیاسی > بقایی دچار بحران اعتماد به نفس است

بقایی دچار بحران اعتماد به نفس است


تاریخ انتشار پست : 1395-12-10 بازدید : 2

بیماری شایع تر در قلمروی سیاست، سویه افراطی بحران اعتماد به نفس است. اگر بنا به فهرست کردن باشد می بایست بخش زیادی از جریان های سیاسی تاریخ معاصر کشور را ردیف کرد؛ اما در مواردی با نمودهای حاد و بدخیم این بحران اعتماد به نفس مواجه می شویم که تداعی کننده همان داستان پلنگ صورتی است!



سجاد صفار هرندی در صبح نو نوشت: اعتماد به نفس یکی از مهم ترین مؤلفه های یک شخصیت سالم و متعادل است. مسلماً فرد بدون وقوف و اطمینان به توانایی ها و امکانات فردی و اجتماعی خود قادر به انجام هیچ کنش مؤثری نیست. البته کسی که اعتماد به نفس ندارد هم به هر حال زندگی می کند و طی آن تصمیماتی می گیرد و اقداماتی انجام می دهد.

ولی این اقدامات عموماً بیش از آنکه کنشی باشند، واکنشی هستند. او معمولاً تلاش می کند تا با همرنگ ساختن خود با جماعت و همراهی با مد از خطر رسوایی بگریزد. برای هر تصمیم خرد و کلان مربوط به زندگی فردی و اجتماعی خود سراغ از رأی و پسند جماعت می گیرد.

چه بسا در مواردی این رأی و پسند با رأی و پسند شخصی او سازگار نباشد، ولی برای همرنگی با جماعت می باید بر آنچه خود دوست دارد و فکر می کند پا بگذارد و احتمالاً در مضیقه مادی و فشار روانی قرار گیرد؛ اما چنین دشواری و تنگنایی را بر خود هموار می کند چون نمی تواند بر خود و یافته ها و داشته های خود اتکا و اعتماد کند. او به شدت از اینکه مورد طرد و تمسخر قرار گیرد هراسان است و این هراس در مواردی حالتی وسواس گونه می یابد. اما این بیماری یعنی ضعف در اعتماد به نفس روی دیگری هم دارد و آن اعتماد به نفسِ عمده از حد است! اعتماد به نفس مانند سایر خصایل و منش های اخلاقی پیوستاری است که قرار گرفتن در نقطه تعادل آن فضیلت و خروج از این تعادل به هر یک از دو جهت متخالف افراط و تفریط دانسته می شود. در مقابل تفریط فقدان اعتماد به نفس ما افراطِ اعتماد به نفس زیاده از حد را نیز داریم که از حیث مخرب بودن هیچ کم از قطب مقابل خود ندارد بلکه چند مرتبه زیانبارتر و خسارت آمیزتر است.

در این وضع بیمارگون فرد خود و توانایی ها و امکانات خود را بسیار بیشتر از آنچه در واقع هست قلمداد می کند و بر طبق چنین تصوری با دیگران وارد تعامل می شود. او در دنیا شخصی خود به سر می برد و در چارچوب همان دنیا شخصی اعمال و اقدامات خود را برنامه ریزی و ارزیابی می کند. مشکل اما از جایی شروع می شود که این دنیا شخصی با دیوار سخت و سرد واقعیت تصادم یابد. این تصادم خسارت بار معمولاً به بهایی کمتر از نابودی منابع و امکانات و ریختن اعراض و آبروها ختم نمی شود؛ اما در عین حال نتیجه دیگری نیز دارد: معمولاً تصادم با واقعیت سخت و سرد، حباب دنیا توهمی فرد را فرو می شکند. او در می یابد که واقعاً آن همه که خود می پندارد نیست و چیزهای دیگری بیرون از داشته ها و توانایی های او نیز در این عالم ذی نقش است. نتیجه ممکن است رسیدن به نوعی تعادل یا فرو افتادن به قطب مقابل (ضعف اعتماد به نفس) باشد.

اما موارد و گونه های خاصی از این بیماری است که هنگام برخورد با دیوار سخت و سرد واقعیت به عوض تعدیل شدن، تشدید می شود و وضعیت بدخیم تری می یابد. بیمار یا همان فرد دارای اعتماد به نفس افراطی با وجود آنکه به وضوح زیر سنگ سنگین واقعیت خرد و خمیر می شود، اما با کمی تأمل، کم کم از جای بر می خیزد، «پلنگ صورتی وار» خود را می تکاند و با لبخندی ملایم به مسیر قبلی ادامه می دهد! گویی اساساً اتفاقی نیفتاده و آب از آب تکان نخورده است. او حتی ریشخند و خداقوت گفتن طعنه آمیز دیگر ناظران را حمل بر ستایش اراده و توانایی خود می کند و بدین ترتیب در مسیر پایدارتر می شود. این حد از قطع ارتباط با واقعیت و معوج و کبود دیدن آن چنان مرض لاعلاج و بیماری سخت جانی است که جز به نفس صاحبدلی یا نظر اهل کرامتی نمی توان درمان آن را چشم داشت.

نکته اینجاست که بحران اعتماد به نفس در هر دو سویه افراطی و تفریطی آن انحصار به قلمروی زندگی فردی و یا اوضاع و احوال روحی و روانی اشخاص ندارند و در دیگر ساحات حیات انسانی از جمله در سیاست هم می تواند ردیابی شوند. به این معنا که می توان اقدامات و مواضع اشخاص و جریانات سیاسی را از حیث اعتماد به نفس و خلل یا زیادت آن تحلیل کرد. به عنوان مثال، در طول دهه های 70 و 80 شیوه تعامل طیف سنتی یا به قول خودشان «خط امامی» اصلاح طلبان با جریان رادیکال و ساختارشکن نمودار روشنی از ضعف و فقدان اعتماد به نفس بود و همین ضعف نهایتاً کار آنان را به رویارویی تمام عیار با نظام در فتنه 88 رساند. مشابه چنین نسبتی را می توان بین جماعتی که روشنفکران دینی نامیده می شوند در تعامل با روشنفکران سکولار و غیرمذهبی ردیابی کرد.

اما بیماری شایع تر در قلمروی سیاست، سویه افراطی بحران اعتماد به نفس است. اگر بنا به فهرست کردن باشد می بایست بخش زیادی از جریان های سیاسی تاریخ معاصر کشور را ردیف کرد؛ اما در مواردی با نمودهای حاد و بدخیم این بحران اعتماد به نفس مواجه می شویم که تداعی کننده همان داستان پلنگ صورتی است! به عنوان مثال در خبرها آمده بود که یکی از مدیران سابق دولتی که پرونده قضایی مفتوحی پیرامون برخی اقدامات حوزه مدیریتی خود دارد و برای انتخابات ریاست جمهوری کاندیدا شده، در متنی خود را به فرمانده فاتح آندلس تشبیه کرده که با عبور از دریا دستور به آتش زدن کشتی ها داد و سپاهیان خود را به نبردی بی امان و بی عقب نشینی تشجیع کرد!

من از سر تفنن و رفع کسالت بی علاقه نیستم که بدانم این دوست عزیز خود را مشخصاً در حال کدام فتوحات می بینند و فرماندهی کدامین قشون و سپاه را بر عهده دارند، از کدامین دریا عبور کرده اند و کدامین کشتی ها را آتش زده اند (!) ولی گذشته از این تفنن نشاط آور، برای کسانی که تا این پایه با واقعیات قطع ارتباط کرده اند، جز طلب مدد از نفس صاحبدلان و نظر اهل کرامت چه می توان کرد؟

منبع : برترینها
برچست ها :
دسته : سیاسی

مطالب مشابه
Related Links

مطالب تصادفی
Random Links

نظرات
نظرات مرتبط با این پست
نام :
ایمیل :
وب سايت :
کد تاييد : کد امنیتی رفرش
متن دیدگاه :

تمامی حقوق برای نویسنده محفوظ میباشد