تقابل قدیمی ترین پارک ملی جهان با دردسر خودروها

تاریخ انتشار پست : 1395-9-15 دسته : اخبار اجتماعی

در چند دهه اخیر ایران از اوایل توسعه و گسترش فعالیت های انسانی به دور نبوده و چه بسیار نقاط زیستگاهی که تا همین چند دهه پیش بکر بوده اند که به تسخیر انواع توسعه های مسکونی، حمل ونقل اعم از ریلی، جاده ای و آبی در آمده اند؛ عدم تداوم مهاجرت های فصلی حیات وحش، تلفات جاده و گسترش بزرگراه ها با دیواره بتونی و... نمونه های این انقطاع فزاینده هستند.


نرگس روحانی در شهروند نوشت: در چند دهه اخیر ایران از اوایل توسعه و گسترش فعالیت های انسانی به دور نبوده و چه بسیار نقاط زیستگاهی که تا همین چند دهه پیش بکر بوده اند که به تسخیر انواع توسعه های مسکونی، حمل ونقل اعم از ریلی، جاده ای و آبی در آمده اند؛ عدم تداوم مهاجرت های فصلی حیات وحش، تلفات جاده و گسترش بزرگراه ها با دیواره بتونی و... نمونه های این انقطاع فزاینده هستند.

متأسفانه این تحولات تنها در اراضی عمومی و عادی کشور رخ نداده و مناطقی با اهمیت و حساسیت اکولوژیک بالا مانند نقاط تحت حفاظت و پارک های ملی را نیز متأثر کرده است. پارک ملی محدوده ای از منابع طبیعی کشور را شامل می شود که نمایانگر نمونه های برجسته ای از مظاهر طبیعی کشور است؛ این نقاط طبیعی دارای قابلیت های خاص و اهمیت ملی به لحاظ بوم شناسی، جغرافیای زیستی، زمین شناسی و چشم انداز به منظور حفظ همیشگی وضع زندگی طبیعی آن و همچنین ایجاد محیط مناسب برای تکثیر و پرورش جانوران وحشی و گیاهان و درمجموع به منظور حفظ تنوع زیستی در شرایط کاملا طبیعی تحت حفاظت قرار می گیرند  (آیین نامه اجرایی قانون حفظ و بهسازی محیط زیست ماده ٢). پارک های ملی خجیر و سرخه حصار از قدیمی ترین پارک های ملی ایران و جهان هستند  که با بیش از دویست سال سابقه حفاظتی به صورت قرق و شکارگاه سلطنتی کنترل و در سال ١٣٥٩ در زمره پارک های ملی ثبت شده است؛ در حال حاضر طی مصوبه ٩١ و به تاریخ ٢١/٦/٦١ شورایعالی حفاظت محیط زیست با عنوان پارک ملی تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفته است از این رو می توان این دو پارک را از قدیمی ترین نقاط حفاظت شده در دنیا تلقی کرد. این دو پارک ملی انواعی از بکرترین، نادرترین و ارزشمند ترین اکوسیستم های استپی، بیشه ای، کوهستانی و دشتی کشور را داشته و دارای ٩٣٨٠ هکتار مساحت است  که از بسیاری جهات واجد اهمیت هستند: ارزش حفاظتی بالا، گونه های باارزش جهانی، نزدیکی به تهران و نقش حمایت از بهبود کیفیت محیط زیست شهری همچون ریه تنفسی از آن جمله است. انقطاع زیستگاه ها بیشترین اثر را بر حیات وحش منطقه دارد که برای تأمین نیازهای خود مجبور به جابه جایی در یک زیستگاه هستند؛ جابه جایی های حیات وحش با اهدافی مانند غذایابی، مهاجرت های فصلی و... انجام می شود. انقطاع زیستگاه ها در اثر فعالیت های توسعه ای انسان سبب دشواری دسترسی حیات وحش منطقه به منابع زیستی شان شده و زیست پذیری آنها را به مخاطره می اندازد. به عنوان مثال واقعی، در موقعیت زیستگاه های یوزپلنگ آسیایی، هر سال شاهد تصادف یوز ماده با توله هایش در سال ٩٤ – ٩٣ (٦ یوز سال ٩٤ و ٤ یوز سال ٩٣) بر اثر عبور از جاده های منقطع در زیستگاه های یوز شاهد هستیم و این تلفات که با بالا رفتن ریسک تصادف در این ترددها افزایش می یابد جمعیت های حیات وحش را به جمعیت های کوچک تری تقسیم می کند که اگر ارتباط میان این زیر جمعیت ها قطع شود، انقراض زیرجمعیت ها به  دلایلی مانند درون آمیزی، بیماری ها،  کاهش مهاجرت به درون و... افزایش می یابد. موارد ذیل از مهم ترین پروژه های راهسازی در سال های اخیر در محدوده پارک ملی خجیر و سرخه حصار هستند:  

١- ساخت جاده پارچین – پاسداران و جاده اصلاحی آن.

٢- تأسیس جاده تهران – رودهن

٣- احدات آزاد راه تهران – پردیس

و البته راهسازی به این موارد محدود نمی شود به طوری که احداث بزرگراه اتصال دهنده پاکدشت به بزرگراه شهید بابایی و اتوبان شهید شوشتری (محور کمکی بسیج) از جدیدترین پروژه های راهسازی در این محدوده هستند که در حال حاضر فعلا  با پیگیری اداره کل محیط زیست استان تهران و به دستور مقامات قضائی متوقف شده است.

حومه شهر همانند  موزاییکی از اراضی سبز طبیعی است که با سایر عناصر انسان ساخت در هم بافته شده و جایی است که تغییراتی مانند گسترش شهر یا جنگل زدایی اثرات شگرف بر محیط زیست و تنوع زیستی  را در پی  دارد؛ این در حالی است که دافعه کلانشهرها تراکم جمعیت و آلودگی هوا و ناامنی و گرانی زمین و جاذبه حومه ها و آب و هوای خوش منظر زیبا و فضای گشوده جریان حومه نشینی را تقویت کرده و تداوم حضور عناصر طبیعی در حومه را تهدید می کند؛ چنانچه لواسانات در شمال شرق تهران، شمال جاجرود از چند دهه پیش توسط مرفهان اشغال شده و ایجاد شهر جدید پردیس در شرق تهران غرب جاجرود با تجاوز به حریم مجموعه همراه بوده که بخش هایی از آن توسط دستگاه قضائی آزاد شده است.

مدیریت این مجموعه به علت قدمت حفاظت در آن و نیز وجود پارک های ملی خجیر و سرخه حصار مستلزم توجه و حساسیت بیشتری است؛ اما با وجود این مدتی است که مجموعه حفاظت شده جاجرود مورد هجوم انواع توسعه های انسان ها قرار گرفته است. لازم به ذکر است که به دلیل همکاری تاریخی سایر نقاط تحت حفاظت مجاور در پراکنش و جریان ژنی جمعیت های حیات وحش منطقه و به علت پیوستگی زیستگاه در منطقه حفاظت شده جاجرود نقاط جاجرود، لار، ورجین، کوه سفید را نیز این تهدیدها
شامل می شود.

منبع: برترینها

مطالب مشابه

مطالب تصادفی

نظرات
نظرات مرتبط با این پست
نام :
ایمیل :
وب سايت :
کد تاييد : کد امنیتی رفرش
متن دیدگاه :