در آداب و رسوم کشورهای متفاوت، سفر چگونه تعریف می شود؟

تاریخ انتشار پست : 1395-6-1 دسته : داستان های سفر
بهترین کشورهای جنوب شرقی آسیا برای سفر

بسیار سفر باید تا پخته شود خامی... و واقعا هم، هر سفر، با هزار خاطره، تجربه و اتفاقات بد و خوب همراه است. اگرچه همه فصل سفر را تابستان می دانند، اما شاید برای سفر بیش از فصل، آمادگی خود فرد برای رفتن و دل بریدن و گشتن در اولویت باشد...

وب سایت همشهری شش و هفت - رامین حاجیان فرد: بسیار سفر باید تا پخته شود خامی... و واقعا هم، هر سفر، با هزار خاطره، تجربه و اتفاقات بد و خوب همراه است. اگرچه همه فصل سفر را تابستان می دانند، اما شاید برای سفر بیش از فصل، آمادگی خود فرد برای رفتن و دل بریدن و گشتن در اولویت باشد...


بسیار سفر باید تا پخته شود خامی... و واقعا هم، هر سفر، با هزار خاطره، تجربه و اتفاقات بد و خوب همراه است. اگرچه همه فصل سفر را تابستان می دانند، اما شاید برای سفر بیش از فصل، آمادگی خود فرد برای رفتن و دل بریدن و گشتن در اولویت باشد.

طبیعی است که فصل تابستان با توجه به تعطیلی مراکز آموزشی، امکان سفر رفتن بیش از هر زمان دیگری مهیاست. این بار سفری داشته ایم به دنیای سفر؛ از جاده های باستانی تا قطعه ای موسیقی که با الهام از یک وسیله سفر ساخته شده و نیز نگاهی بر کتابی از نویسنده ای مشهور که چکیده خاطراتش از یک سفر طولانی است. از کاروانسراهای قدیمی گذر کرده و به دنیای نوجوانی و داستان های جالب از سفرهای شخصیتی خیالی سفر خواهیم کرد. با ما هم سفر باشید!


آداب ورسوم سفر, سفر, آداب ورسوم سفر, آداب رسوم کشورهای سفر تعریف

آداب ورسوم سفر, سفر

همه راه ها به رم پایان می یابد


شهر رم به عنوان پایتخت امپراتوری روم و همچنین بعد از آن در دوران مسیحیت همواره از اهمیت ویژه ای در تمدن مغرب زمین برخوردار بود. این شهر جایی بود که حیات و مرگ امپراتوری به آن وابسته بود و همه تصمیم های مهم سیاسی و نظامی در آنجا شکل می گرفت. اهمیت و قابلیت این شهر به حدی بود که  در ادبیات غرب این اصطلاح که «همه راه ها به رم پایان می یابد» راه یافته و هنوز کاربرد دارد.

در بخش باستانی شهر رم سنگ مرمری وجود دارد که گفته می شود در مرکز شهر رم باستان قرار داشته و نقطه ای بوده که فاصله تمام راه های امپراتوری نسبت به آن سنجیده می شد. این یعنی این که همه راه ها در شهر رم پایان می یافت. این سنگ در سال 20 پیش از میلاد مسیح یعنی در دوران امپراتوری آگوستوس تعبیه شد. گمانه زنی ها درباره ماهیت این سنگ مختلف است. بعضی از محققان آن را پایه ای از یک بنای بزرگ تر می دانند.

گستردگی امپراتوری روم باعث شد که بعضی از این راه ها هنوز هم در اروپای کنونی مانند فرانسه و اسپانیا و حتی بخش هایی از خاورمیانه و آفریقا جریان داشته باشند. از جاده های مذکور می توان به جاده رم به توسکانی، رم به فرانسه و رم به دریای آدریاتیک اشاره کرد. در مسیر این جاده ها سنگ هایی برای نشان دادن فواصل بین شهرهای مسیر احداث شده بود که درحال حاضر نیز بعضی از آنها باقی مانده است.

آداب ورسوم سفر, سفر, آداب ورسوم سفر, آداب رسوم کشورهای سفر تعریف


چرخ


در هزاره چهارم پیش از میلاد مسیح (ع) پای یکی از مهم ترین اختراع های بشر یعنی چرخ به میان آمد. شاید فراوانی کاربرد چرخ در زندگی روزمره ما اهمیت آن را در سایه قرارداده باشد ولی با کمی تأمل در اطراف و تصور عدم وجود چرخ در زندگی به نقش حیاتی آن در زندگی مان پی خواهیم برد.

اختراع چرخ در طول تاریخ نه تنها به کمک صنایع و دستگاه های مربوطه درآمده بلکه وسایل حمل و نقل کنونی مانند خودرو و حتی هواپیما بدون وجود چرخ در عمل کاربردی نخواهند داشت. از زمانی که چمدان های چرخ دار به بازار عرضه شدند سفر نیز آسان شد و حمل بار در مسافرت های متفاوت از هواپیما و قطار گرفته تا اتوبوس با سهولت بیشتری انجام گرفت. یک بار پیش از انجام سفر، اندکی به این فکر کنیم که سفر ما بدون وجود چرخ قابل تصور بود؟

زائران وارناسی


 یکی از انگیزه های مهم برای سفر در فرهنگ ها و آیین های مختلف، زیارت و به جای آوردن مناسک آیینی و دینی بوده است. شهر وارناسی یا بنارس در مجاور رود گنگ عصاره ای از اسطوره و میراث کهن فرهنگی هندوان را در خود جای داده و هر سال پذیرای میلیون ها نفر زائر هندو از سراسر دنیاست.

در این شهر که مقدس ترین مکان نزد هندوان به شمار می آید گذر تاریخ از گذشته های افسانه ای بسیار دور تا دوران معاصر در هم آمیخته و مکانی رویایی برای هر مسافری فراهم می کند. در بعضی از متون مقدس هندوان مانند مهابهاراتا از این شهر نام برده شده است. غسل در آب رود گنگ یکی از مناسک مهم هندوان است که همراه با خواندن دعاها و متن های مقدس از سوی زائران و روحانیون هندو همراه می شد.

البته شست وشو در آب رود گنگ تنها جاذبه آیینی این شهر نبود بلکه وجود معابد گوناگون در این شهر که بعضی از آنها از قدمت زیادی برخوردارند بر این جذابیت ها می افزاید. هر سال در بین ماه های اکتبر و مارس جمعیت بسیار زیادی به این شهر سرازیر شده و هتل های متفاوت مملو از مسافران می شود. علاوه بر این هتل ها مکان هایی سنتی به نام دارماشالا در این شهر وجود دارد که در اصل زائرسراهایی هستند که برای استراحت و اقامت زائرین ساخته شده اند.

برای سفر به شهر وارناسی از هواپیما، قطار یا اتوبوس و خودرو می توان استفاده کرد. یکی از وسائل نقلیه شهری رایج در داخل وارناسی ریکشا یا همان سه چرخه هایی است که دارای یک کابین در پشت بوده که توسط راننده ای که رکاب می زند به حرکت درآمده و در تمام شهر به آسانی در دسترس است.

آداب ورسوم سفر, سفر, آداب ورسوم سفر, آداب رسوم کشورهای سفر تعریف

داستان دو خط


این دو خط موازی هزاران کیلومتر به پیش رفته و هیچ گاه به هم نمی رسند ولی مسکو را به شرق روسیه پیوند می دهند. طولانی ترین خط راه آهن دنیا در کشور روسیه از پایتخت یعنی مسکو تا منتهی الیه شرق این سرزمین پهناور یعنی سواحل دریای ژاپن امتداد یافته است. درازای این مسیر 9289 کیلومتر است که از سال 1916 بدین سو از یک سو به شهر مسکو و از سوی دیگر به شهر ولادیووسک متصل است.

عملیات احداث راه آهن سراسری سیبری از اواخر قرن نوزدهم میلادی در دوران زمامداری تزار الکساندر سوم شروع شد و پس  از او در دوران پسرش نیکلای دوم تکمیل شد. این دستاورد بزرگ صنعتی پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی گوناگونی را داشته و در جنگ و صلح شاهد رخدادهای زیادی بوده است.

اهمیت آن به اندازه ای بوده که بازتاب هایی از حضور آن را در محصولات فرهنگی و هنری می توانیم مشاهده کنیم. راه آهن سراسری سیبری دستمایه نویسندگان و فیلم سازان گوناگون روسی و غیرروسی قرار داشته و برپایه آن داستان ها و فیلم های گوناگونی ساخته شده است. در بعضی از این آثار راه آهن مذکور حضوری پررنگ و تعیین کننده داشته و در بعضی دیگر به صورت پدیده ای جانبی حضور می یابد.

فیلم سینمایی «ترانس سیبرین» در سال 2008 با کارگردانی برد اندرسون محصولی مشترک از آلمان، بریتانیا و اسپانیاست. در این فیلم سرنوشت پر فراز و نشیب یک زوج آمریکایی که از پکن عازم مسکو هستند به عکس کشیده شده است. بخش اصلی سفر با قطار بوده و در خط سراسری سیبری سپری شده و ماجراهای جنایی و رمزآلود فراوانی در این فیلم به نمایش درآمده است.

آداب ورسوم سفر, سفر, آداب ورسوم سفر, آداب رسوم کشورهای سفر تعریف

تا اعماق اقیانوس ها


سفر به عمق دریا همواره نزد بشر از جذابیت برخوردار بوده و عامل مهمی برای برانگیخته شدن حس کنجکاوی بوده است. گاهی نیز نبردها در نقاط ساحلی ایجاب می کرد که عده ای برای هدف هایی مانند جاسوسی یا حتی غافلگیر کردن دشمن، مسیری را در زیر آب طی کنند.

در هر صورت این جذابیت ها و نیازها انسان را وادار کرد تا با خطرهای این سفر زیرآبی روبرو شده و در طول تاریخ هم گام با پیشرفت های فنی زوایای جدیدی از دنیای زیر آب را آشکار کند. در یونان باستان اسفنج های طبیعی کف دریا برای حمام کردن مورد استفاده قرار می گرفت و از این رو یکی از مشاغل در یونان باستان غواصی برای استخراج این اسفنج ها بود .به این شیوه که غواصان حرفه ای با نگاه داشتن هوای دم با شیرجه ای عمیق به زیر آب، اسفنج ها را جمع آوری و به سطح آب می آوردند.

در قرن شانزدهم و هفدهم میلادی اتاقک های زیرآبی گوناگونی طراحی شد که می توانست یک یا دو نفر را در خود جای داده و به آب انداخته شود. در اوایل قرن هجدهم میلادی اولین لباس های غواصی طراحی شد که شکل آنها با آنچه که ما امروزه از چنین لباس هایی در ذهن داریم بسیار مختلف بود.

این لباس ها حجیم و بیشتر شبیه به یک بشکه بزرگ بود.در اواخر سده نوزدهم و اوایل سده بیستم توجه زیادی به اختراع لوازم غواصی که مستقل از سطح آب عمل  کرده و امکان زیر آب بودن غواص را بدون ارتباط با سطح آب برای مدتی فراهم می آورد ، به عمل آمد.

آداب ورسوم سفر, آداب ورسوم سفر, سفر, آداب رسوم کشورهای سفر تعریف

ماجراهای تن تن


بسیاری از ما که درحال حاضر این متن را می خوانیم در دوران نوجوانی با کتاب های تن تن مأنوس بوده ایم و از رخدادهای هیجان انگیز و تصاویر جالب داستان های او لذت برده ایم. نویسنده بلژیکی ژرژ رِمی که با نام مستعار هرژه شناخته می شود در نیمه دوم قرن بیستم به شهرتی جهانی دست یافت. به طوری که داستان هایش به زبان های مختلفی برگردانده شد.

قهرمان این داستان ها که جوانی به نام تن تن است مسافرت های گوناگونی را به مکان هایی عجیب و غریب پشت سر گذاشته و همراه با شخصی به نام کاپیتان هادوک و سگ وفادارش و چندین شخصیت دیگر داستان فراز و نشیب های جذابی را در طول داستان ها از سر می گذراند. گاهی او در میان رشته کوه های بلند هیمالیا از تبت سردرمی آورد و گاهی در دریای سرخ با دشمنانی سرسخت روبه رو می شود.

او در کشور کنگو با حیات وحش آفریقا روبه رو شده و در جریان یک هواپیماربایی در جزیره ای دورافتاده در اقیانوسیه گرفتار می شود. در داستانی دیگر تن تن و همراهانش در ماجراهای پر کش و قوس مربوط به یک موشک که عازم کره ماه بوده مشغول هستند. نویسنده در تمام این داستان ها برای خلق اثری ماندگار و جالب دست به تحقیقات گسترده ای درباره تاریخ، فرهنگ و اسطوره های نقاط مورد نظرش زده و بدین جهت ارتباط موثری با خوانندگان برقرار می کند.

گرایش طبیعی آدمی به سفر و ماجراجویی در این داستان ها که با نقاشی های جالبی به عکس کشیده شده سیراب می شود. داستان های تن تن بعد از انتشار در رسانه های دیگر مانند فیلم، تئاتر، رادیو و حتی بازی های کامپیوتری مورد استفاده قرار گرفت. کمپانی پست بلژیک در سال 2011 یک مجموعه تمبر پستی برای یادبود داستان های تن تن منتشر کرد.

سفر, سفر, آداب ورسوم سفر, آداب رسوم کشورهای سفر تعریف

نگاره ای از یک سفر


موضوع سفر همواره مورد توجه هنرمندان  بوده است. بسیاری از نقاشان صحنه هایی از مراحل گوناگون سفر مانند ترک خانه و دیار، مواجهه با ناگواری های طبیعی در جریان سفر، خستگی و رسیدن به مقصد را بر بوم های نقاشی خود ثبت کرده اند.

در قرن هجدهم و نوزدهم و پیش از ظهور رسانه های نوینی همچون تلویزیون و سینما، هنر نقاشی نقش مهمی در  راستای آگاهی بخشی عمومی ایفا می کرد. بسیاری از نقاشان اروپایی که به سرزمین های شرقی و به ویژه اسلامی سفر می کردند تجربه های سفرهای شان را با ثبت به صورت نقاشی در اختیار نسل های بعدی قرار دادند. این شیوه نقاشی که با واقع گرایی قابل توجهی همراه بود اطلاعات مفیدی را از شهرها، مردم و زندگی شان ثبت کرده است.

این سبک هنری که از آن با عنوان خاورنگاری می توان یاد کرد نزد هنرمندان فرانسوی، ایتالیایی، آلمانی، هلندی، پرتغالی، اسپانیایی و برخی دیگر از کشورهای اروپایی رواج داشت. یکی از هنرمندان مشهور این سبک ژان لئون ژروم فرانسوی است که سفرهای او به کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا به زیباترین شکلی بر آثار نقاشی او منتصویر شده است.

ژروم با نگاه تیزبینانه خود زوایایی ناب از زندگی مردم این نواحی را استخراج و ثبت نموده است. او در یکی از نقاشی هایش با عنوان عبور اعراب از میان صحرا، صحنه ای از سفر عده ای از اعراب شمال آفریقا را در میان صحرای خشک و سوزان شمال آفریقا بازنمایانده است. با آن که چهره های این مسافران پیاده و سواره کاملا از روبه رو آشکار نیست، ولی دشواری سفر در میان گرما و خاک در قامت آنها پیداست.

سفر, سفر, آداب ورسوم سفر, آداب رسوم کشورهای سفر تعریف

سفرنامه


ابن بطوطه در قرن چهاردهم میلادی حدود سه دهه به سفر به مناطق متفاوت دنیا مشغول بود. او که در اصل اهل مراکش بود، در این مدت بیشتر کشورهای اسلامی آن زمان و بعضی از کشورهای غیراسلامی را نیز از نزدیک مشاهده کرده و رخدادها و خاطرات سفرهایش را با دقتی قابل توجه نگاشته و منبعی ارزشمند برای مورخان دوره های پس فراهم آورد. ابن بطوطه در یکی از سفرهایش بعد از زیارت خانه خدا راهش را از کاروان جدا کرده و به سوی ایران رهسپار و وارد اصفهان شد و سبعد از شهرهای شیراز و تبریز نیز دیدن کرد.

از نکات جذاب توجه در سفرنامه ابن بطوطه آن است که او نه تنها به زندگی اشخاص مهم و مردم شهرها بلکه به هر آنچه که در طول مسیر جذاب توجه و منحصر به فرد بود، اشاره کرده است. در این میان به شرایط اقلیمی و طبیعت های متفاوت نقاط گوناگون و حیات گیاهی و جانوری نیز اشارات مفیدی داشته است.

مثلا در سفرش به هندوستان در سواحل رودها به حضور کرگدن اشاره می کند که برایش جذاب توجه به نظر رسیده بود. او در مسیر سفر به چین از جزایر مالدیو دیدن کرد و مدتی را در آنجا به سر برد. در دیدار از چین او عجایب و دیدنی های این کشور کهن را دیده و ثبت کرد. از جمله به مزایای کاربرد پول کاغذی در آن دیار اشاره و به خوراکی های عجیبی که چینی ها مصرف کرده و در بازارهایشان به فروش می رساندند اشاره می کند.

میراث او برای اندیشمندان و جهانگردان مسلمان باقی ماند و تلاش های او سرمشقی برای دیگرانی شد که مسافرت های مشابهی را به انجام رساندند. در فرهنگ عربی از کسی که عمده به سفر می رود با عنوان ابن بطوطه یاد می شود. شخصیت او در بسیاری از فیلم ها و داستان ها مورد اشاره قرار گرفته و در کشور امارات متحده عربی بازاری به نام او نام گذاری شده است.

آداب ورسوم سفر, آداب ورسوم سفر, سفر, آداب رسوم کشورهای سفر تعریف

روایتی دیگر


پیش از برگزاری المپیک تابستانی و پارالمپیک سال 2012 در شهر لندن، شهر بیرمنگام شاهد برنامه ای فرهنگی و جانبی با عنوان سفر یا «وویاژ» بود. در این مراسم که از یک کشتی به عنوان صحنه اجراء استفاده می شد روایت هایی از سفر و مخاطرات آن، بیم ها و امیدهایش، ترک کردن یک مکان و رسیدن به مکانی دیگر و مسائلی از این دست با هنرنمایی گروه های آموزش دیده ای در معرض تماشای عمومی قرار می گرفت. مراسم مذکور در میدان ویکتوریای شهر بیرمنگام اجرا می شد.

  شب هنگام با اجرای موسیقی و گروه های همخوان شهر بیرمنگام شاهد اجرای گروه های متفاوت هنری در فضایی زیبا همراه با نورپردازی های خیره کنند، حرکات آکروباتیک و فعالیت بالابرهای مکانیکی حامل هنرمندان در حال پرواز بودند. در این مراسم داستان هایی از یونان باستان و فراز و نشیب های مسافران آن روزگار به زبانی هنری و جالب برای تماشاگران روایت می شد.

آداب ورسوم سفر, آداب ورسوم سفر, سفر, آداب رسوم کشورهای سفر تعریف

نوای لوکوموتیو


اختراع راه آهن و برقراری ارتباط با قطار نه تنها تاثیرات مستقیم بر اقتصاد و جامعه بشری داشته بلکه به شکل های مختلفی در آثار فرهنگی و هنری ملت ها بازتاب یافته است. این پدیده سرنوشت ساز در دستان هنرمندان گوناگون به شکل های مختلفی دستمایه ساخت آثار هنریشان قرار گرفته است. از جمله در آثار آهنگسازان مشهوری مانند یوهان اشتراوس پدر، هکتور برلیوز و میخائیل گلینکا می توان نمونه های فاخری از چنین آثاری را یافت.

میخاییل گلینکا که پدر موسیقی کلاسیک روسیه نیز لقب گرفته در سال 1840 آوازی را برای خواننده و پیانو با عنوان «آواز قطار» نوشت. در این اثر که بسیار تند اجرا می شود گویی حرکت واگن های قطار روی راه آهن با حرکتی سریع بازسازی شده است. نوازنده با مهارت تمام این قطعه را اجرا و خواننده با زیر و بم های متوالی و واژگانی که با سرعت بالایی ادا می شود، قطعه را مانند قطاری شتابان  پیش می برند.

در بخشی از متن این آواز این جمله آمده است: قطار با سرعت تمام به پیش رفته و گوشه و کنار میهن را درمی نوردد، آزادتر از باد. آهنگساز و رهبر ارکستر مشهور ایرانی لوریس چکناواریان نیز با الهام از حرکت قطار قطعه ای را برای پیانو نگاشته که لحظات سفر با قطار و صدای حرکت چرخ های قطار را روی ریل ها با مهارت و زیبایی منحصر به فردی به زبان فاخر موسیقایی بازمی نماید.

سفر, آداب ورسوم سفر, سفر, آداب رسوم کشورهای سفر تعریف

سفری به دوردست


فیلم مستند «سفرچند هزار مایلی صلح بانان» در سال 2015 به کارگردانی شرمین عبید چینوی و گیتا گاندبهیر محصول مشترکی از ایالات متحده و پاکستان است. این فیلم 95دقیقه ای براساس سفر صد نفر از زنان مسلمان بنگلادشی در سال های 2013 و 2014 به کشور هائیتی تهیه شده است.

زنان مذکور به دنبال زمین لرزه مهیبی که در سال 2010 در این کشور رخ داد در قالب سپاه صلح از سوی سازمان ملل متحد برای برقراری نظم و امنیت و کمک به مردم حادثه دیده هائیتی به این جزیره دورافتاده عازم شدند. از نکته های جذاب این سفر آن است که این گروه، یکی از معدود گروه هایی است که فقط زنان در آن حضور داشتند. مهم تر آن که زنان مزبور مسلمان بوده و پیش تر به کارهای دیگری مشغول بودند.

این زنان از طبقات و با پیش زمینه های گوناگون از مجرد و متاهل گرفته تا میانسال و جوان عازم هائیتی شدند. فیلم مستند موردنظر بر زندگی سه تن از این زنان در طول سفر  تأکید کرده و زوایای جالبی از چالش های پیش روی آنها را در سرزمینی دور در میان ویرانی، گرسنگی و بیماری های مسری به عکس کشیده است. در این فیلم ماجرای اعزام این زنان از زمان ثبت نام و مراحل آموزش تا حضور در هائیتی و رخدادهای مرتبط با زندگی جمعی و شخصی آنها به نمایش درآمده است.

این زنان در سفر منحصربه فردی که پشت سر گذاشتند تجربیاتی را کسب کردند که روند زندگی آنان را دچار تحول کرده و افق های اندیشه و رفتاری آنها را به گونه ای عمیق تحت تاثیر قرار داده و مفاهیمی ژرف از انسان دوستی و کمک به هم نوعان را برای آنان آشکار کرد.

آداب ورسوم سفر, آداب ورسوم سفر, سفر, آداب رسوم کشورهای سفر تعریف

آداب وَ رسوم مردم آذربایجان غربی دَر ماه مبارک رمضان

مطالب مشابه

مطالب تصادفی

نظرات
نظرات مرتبط با این پست
نام :
ایمیل :
وب سايت :
کد تاييد : کد امنیتی رفرش
متن دیدگاه :